Viêm gan B là gì? Dấu hiệu, đường lây và cách điều trị

Viêm gan B là gì? Đây là bệnh nhiễm trùng gan do virus HBV gây ra, có thể diễn tiến cấp tính hoặc tồn tại kéo dài thành mạn tính. Nhiều người nhiễm virus không có triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn cần được theo dõi vì viêm gan kéo dài có thể làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan. Cùng Gunshop tìm hiểu dấu hiệu, đường lây, cách chẩn đoán và nguyên tắc điều trị viêm gan B trong bài viết dưới đây, 

Viêm gan B là gì?

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm do virus viêm gan B (Hepatitis B Virus - HBV) gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, virus chủ yếu tồn tại và nhân lên trong tế bào gan. Tổn thương gan hình thành phần lớn do phản ứng miễn dịch của cơ thể nhằm loại bỏ các tế bào đang mang virus, thay vì HBV trực tiếp phá hủy toàn bộ tế bào gan theo một cơ chế đơn giản.

Mức độ bệnh rất khác nhau giữa từng người. Một số trường hợp nhiễm cấp gần như không có triệu chứng và tự kiểm soát được virus, trong khi những người khác có thể phát triển viêm gan mạn tính kéo dài nhiều năm. Nếu tình trạng viêm và tổn thương gan diễn ra liên tục, mô gan có thể dần hình thành xơ hóa. Khi bệnh tiến triển, nguy cơ xơ gan, suy chức năng gan và ung thư biểu mô tế bào gan có thể tăng lên.

Tuy nhiên, không phải mọi người nhiễm HBV đều sẽ gặp những biến chứng này. Nguy cơ phụ thuộc vào tuổi nhiễm bệnh, tải lượng virus, mức độ viêm gan, tình trạng xơ hóa, rượu bia, bệnh gan đi kèm và nhiều yếu tố sức khỏe khác.

Phân loại viêm gan B

Viêm gan B thường được phân loại dựa trên thời gian tồn tại của HBsAg và diễn tiến của nhiễm trùng. Việc phân biệt cấp tính và mạn tính có ý nghĩa quan trọng vì khả năng tự hồi phục, nguy cơ biến chứng và hướng theo dõi của hai nhóm khác nhau. Dưới đây là hai loại viêm gan B cấp tính và mạn tính người bệnh cần nắm rõ:

• Viêm gan B cấp tính: Đây là giai đoạn nhiễm HBV mới xảy ra và thường được xem xét trong khoảng 6 tháng đầu. Nhiều người trưởng thành khỏe mạnh có khả năng tự loại bỏ virus nhờ đáp ứng miễn dịch. Một số trường hợp xuất hiện mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, vàng da hoặc nước tiểu sẫm, nhưng cũng có người hoàn toàn không có triệu chứng.
• Viêm gan B mạn tính: Được xác định khi HBsAg tiếp tục hiện diện từ 6 tháng trở lên. Trong giai đoạn này, hoạt động của virus và mức độ tổn thương gan có thể thay đổi theo thời gian. Một số người chỉ cần theo dõi định kỳ, trong khi những trường hợp có virus hoạt động mạnh, viêm gan hoặc xơ hóa đáng kể có thể cần điều trị thuốc kháng virus.

Nguy cơ chuyển thành mạn tính phụ thuộc mạnh vào độ tuổi khi nhiễm. Trẻ nhiễm HBV trong giai đoạn sơ sinh có nguy cơ tiến triển thành nhiễm mạn cao hơn đáng kể so với người trưởng thành. 

Viêm gan B có lây không? Lây qua những con đường nào?

Viêm gan B có khả năng lây từ người này sang người khác khi máu hoặc một số dịch cơ thể chứa HBV tiếp xúc với cơ thể người chưa có miễn dịch. Ba con đường quan trọng nhất là qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con trong quá trình sinh. Cụ thể:

• Máu: HBV có thể lây khi máu của người nhiễm đi vào cơ thể qua kim tiêm, dụng cụ sắc nhọn hoặc vùng da, niêm mạc bị tổn thương. Những tình huống nguy cơ gồm dùng chung kim tiêm, dụng cụ xăm hoặc bấm khuyên không được tiệt khuẩn và dùng chung các vật dụng có khả năng dính máu như dao cạo hoặc bàn chải đánh răng. Nguy cơ lây qua truyền máu hiện đã giảm đáng kể tại những nơi thực hiện sàng lọc máu nghiêm ngặt.
• Đường tình dục: HBV có thể hiện diện trong tinh dịch và dịch âm đạo, vì vậy quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp bảo vệ với người nhiễm có thể làm tăng nguy cơ. Khả năng lây truyền còn cao hơn khi niêm mạc đang có tổn thương, viêm hoặc đồng nhiễm một bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
• Mẹ truyền sang con trong lúc sinh: Lây truyền chu sinh là một con đường đặc biệt quan trọng. Nguy cơ phụ thuộc nhiều vào tải lượng HBV và tình trạng HBeAg của người mẹ. Với người mẹ có tải lượng virus cao và không có biện pháp dự phòng, nguy cơ có thể rất lớn. Tuy nhiên, vaccine viêm gan B cho trẻ ngay sau sinh cùng globulin miễn dịch kháng HBV trong trường hợp phù hợp có thể giảm đáng kể khả năng lây truyền.

HBV không lây qua những tiếp xúc thông thường như ôm, bắt tay, ho, hắt hơi hoặc ăn uống cùng nhau. Vì vậy, người đang sống chung với viêm gan B không cần bị tách biệt khỏi sinh hoạt gia đình và xã hội. 

HBV lây chủ yếu qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con trong quá trình sinh

Các triệu chứng nhận biết viêm gan B

Một trong những đặc điểm khiến viêm gan B dễ bị bỏ sót là nhiều người không xuất hiện triệu chứng rõ ràng, đặc biệt trong nhiễm mạn tính. Vì vậy, xét nghiệm máu có vai trò quan trọng hơn việc chỉ dựa vào cảm giác của cơ thể. Tuy nhiên người bệnh có thể nhận thấy các dấu hiệu sau:

• Mệt mỏi, cảm giác uể oải hoặc giảm khả năng vận động.
• Chán ăn, buồn nôn hoặc cảm giác ăn uống kém ngon miệng.
• Đau hoặc cảm giác tức vùng hạ sườn phải, nơi gan nằm.
• Vàng da, vàng lòng trắng mắt khi bilirubin trong máu tăng.
• Nước tiểu sẫm màu hơn bình thường.
• Một số người còn có thể sốt nhẹ, đau khớp hoặc phân nhạt màu trong giai đoạn viêm gan cấp.

Những biểu hiện trên không đặc hiệu riêng cho HBV. Nhiều bệnh gan, mật hoặc bệnh lý toàn thân khác có thể gây triệu chứng tương tự, do đó không nên tự chẩn đoán viêm gan B dựa trên việc mệt mỏi hoặc nước tiểu sẫm. Đặc biệt, người mắc viêm gan B mạn tính có thể cảm thấy hoàn toàn bình thường trong nhiều năm. Vì vậy, những người từng có yếu tố nguy cơ hoặc chưa rõ tình trạng nhiễm HBV nên cân nhắc xét nghiệm theo hướng dẫn y tế.

Vàng lòng trắng mắt, mệt mỏi, chán ăn và nước tiểu sẫm có thể xuất hiện ở viêm gan B nhưng nhiều người nhiễm HBV không có triệu chứng

Viêm gan B nguy hiểm như thế nào?

Mức độ nguy hiểm của viêm gan B chủ yếu nằm ở khả năng tồn tại âm thầm trong thời gian dài và gây viêm gan mạn tính. Khi phản ứng viêm liên tục làm tổn thương mô gan, cơ thể sẽ hình thành mô xơ để thay thế những vùng bị ảnh hưởng. Theo thời gian, xơ hóa có thể tiến triển thành xơ gan. Khi cấu trúc gan bị biến đổi đáng kể, khả năng chuyển hóa, tổng hợp protein, đông máu và thải độc của gan có thể suy giảm. Người nhiễm HBV mạn cũng có nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào gan cao hơn người không nhiễm. 

Đáng lưu ý, ung thư gan có thể xuất hiện ở một số người nhiễm HBV ngay cả khi chưa hình thành xơ gan rõ rệt. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa rằng cứ nhiễm viêm gan B là sẽ tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư. Nhiều người có thể sống khỏe mạnh trong thời gian dài khi được theo dõi đúng và điều trị nếu có chỉ định. Các yếu tố như tải lượng virus cao kéo dài, tuổi lớn hơn, sử dụng nhiều rượu bia, đồng nhiễm viêm gan C hoặc HIV, béo phì và bệnh gan nhiễm mỡ có thể ảnh hưởng thêm đến nguy cơ biến chứng.

Làm sao để chẩn đoán viêm gan B?

Chẩn đoán viêm gan B chủ yếu dựa trên xét nghiệm máu. Một xét nghiệm đơn lẻ thường chưa đủ để đánh giá toàn bộ tình trạng nhiễm, vì bác sĩ cần xác định người bệnh đang nhiễm cấp, nhiễm mạn, đã từng nhiễm hay đã có miễn dịch nhờ vaccine. HBsAg là một dấu ấn quan trọng để xác định tình trạng nhiễm HBV hiện tại. 

Anti-HBs cho biết sự hiện diện của kháng thể bảo vệ và có thể xuất hiện sau khi tiêm vaccine hoặc sau khi cơ thể đã loại bỏ nhiễm trùng tự nhiên. Anti-HBc giúp cung cấp thêm thông tin về việc cơ thể từng tiếp xúc với virus. HBV DNA được sử dụng để đo lượng virus trong máu và đánh giá mức độ sao chép của HBV. Chỉ số này đặc biệt quan trọng khi bác sĩ cân nhắc điều trị và theo dõi đáp ứng thuốc. 

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể kiểm tra men gan như ALT, AST và các chỉ số liên quan đến chức năng gan để đánh giá mức độ tổn thương. Siêu âm gan được sử dụng để quan sát hình thái gan và phát hiện một số bất thường. FibroScan hoặc các phương pháp đánh giá độ xơ hóa khác có thể giúp ước tính mức độ cứng của gan mà không cần sinh thiết trong nhiều trường hợp. Với người nhiễm HBV mạn có nguy cơ cao, bác sĩ còn có thể chỉ định chương trình theo dõi ung thư gan định kỳ dựa trên tuổi, giới, tiền sử gia đình, xơ gan và những yếu tố nguy cơ khác.

Chẩn đoán viêm gan B thường kết hợp nhiều dấu ấn huyết thanh cùng HBV DNA và các xét nghiệm đánh giá chức năng gan

Điều trị viêm gan B như thế nào?

Điều trị viêm gan B không giống nhau ở tất cả người bệnh. Quyết định phụ thuộc vào việc nhiễm cấp hay mạn, nồng độ HBV DNA, men gan, mức độ xơ hóa, tuổi và tình trạng sức khỏe tổng thể. Dưới đây là những phương pháp điều trị viêm gan B phổ biến hiện nay:

• Với viêm gan B cấp tính: Phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh mắc viêm gan B cấp có thể tự kiểm soát virus và không cần thuốc kháng virus đặc hiệu. Điều trị thường tập trung vào nghỉ ngơi, đảm bảo dinh dưỡng, cung cấp đủ nước và theo dõi chức năng gan. Người bệnh cần tránh rượu bia và thận trọng với thuốc hoặc thực phẩm chức năng có nguy cơ gây độc cho gan. Những trường hợp viêm gan cấp nặng hoặc suy gan cần được điều trị, theo dõi chuyên khoa và có thể cần thuốc kháng virus tùy tình trạng.
• Với viêm gan B mạn tính: Không phải tất cả người nhiễm HBV mạn đều phải bắt đầu thuốc ngay. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên tải lượng HBV DNA, ALT, tình trạng xơ gan và các yếu tố nguy cơ. Khi có chỉ định, những thuốc kháng virus có hàng rào kháng thuốc cao như tenofovir hoặc entecavir thường được sử dụng để ức chế quá trình nhân lên của virus.

Thuốc kháng virus không nhất thiết loại bỏ hoàn toàn HBV khỏi cơ thể nhưng có thể làm giảm tải lượng virus, hạn chế viêm và giảm nguy cơ tiến triển xơ gan cũng như ung thư gan. Nhiều người cần điều trị trong thời gian dài. Vì vậy, không nên tự ngừng thuốc khi thấy men gan bình thường hoặc tải lượng virus đã giảm, bởi virus có thể hoạt động trở lại và gây đợt viêm gan bùng phát.

Cách điều trị viêm gan B phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, mức độ hoạt động của virus và tình trạng tổn thương gan

Các câu hỏi thường gặp về viêm gan B

Viêm gan B là bệnh khá phổ biến nhưng vẫn còn nhiều thắc mắc, hiểu lầm về khả năng chữa khỏi, chế độ ăn và hiệu quả của vaccine. Hiểu đúng những vấn đề này giúp người bệnh tránh kiêng khem hoặc điều trị không cần thiết. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp kèm giải đáp giúp mọi người hiểu rõ hơn về tình trạng này:

Viêm gan B có chữa khỏi hoàn toàn không?

Ở người trưởng thành mắc viêm gan B cấp tính, phần lớn trường hợp có thể tự loại bỏ virus nhờ đáp ứng miễn dịch và hình thành kháng thể bảo vệ. Với viêm gan B mạn tính, khả năng mất HBsAg và đạt tình trạng chữa khỏi chức năng vẫn có thể xảy ra nhưng tỷ lệ nhìn chung thấp, đặc biệt khi chỉ điều trị bằng các thuốc kháng virus hiện có. Mục tiêu điều trị thường là ức chế HBV lâu dài, đưa tải lượng virus xuống rất thấp hoặc dưới ngưỡng phát hiện, kiểm soát tình trạng viêm và hạn chế nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan. HBV mạn tính thường khó loại bỏ hoàn toàn khỏi tế bào gan, nhưng bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát hiệu quả ở nhiều người khi theo dõi và điều trị đúng.

Người mang virus viêm gan B có cần kiêng ăn uống gì không?

Người nhiễm HBV thường không cần một chế độ kiêng khem quá mức nếu chức năng gan vẫn ổn định. Nền tảng dinh dưỡng nên là chế độ ăn cân bằng với rau xanh, trái cây, ngũ cốc, nguồn protein phù hợp và lượng chất béo hợp lý. Điều quan trọng nhất là hạn chế hoặc tránh rượu bia vì ethanol có thể làm tăng tổn thương gan và thúc đẩy quá trình xơ hóa.

Việc hạn chế các món nhiều chất béo bão hòa, thực phẩm siêu chế biến và đường thường có lợi cho sức khỏe chuyển hóa nói chung, đặc biệt nếu người bệnh có gan nhiễm mỡ. Thực phẩm nấm mốc cần tránh vì có thể chứa aflatoxin, độc tố có liên quan đến nguy cơ ung thư gan. Với thực phẩm sống hoặc tái, mức độ cần hạn chế còn phụ thuộc tình trạng gan và nguy cơ nhiễm khuẩn của từng người. Người bệnh cũng nên thận trọng với thuốc nam, thảo dược hoặc thực phẩm chức năng được quảng cáo giải độc gan, vì một số sản phẩm có thể gây tổn thương gan thay vì hỗ trợ điều trị.

Tiêm vắc-xin viêm gan B rồi có chắc chắn không bị bệnh không?

Vaccine viêm gan B có hiệu quả phòng bệnh rất cao. Phần lớn người khỏe mạnh hoàn thành đầy đủ phác đồ có thể tạo được đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều tạo lượng kháng thể như nhau. Tuổi cao, béo phì, hút thuốc, suy giảm miễn dịch hoặc một số bệnh mạn tính có thể làm khả năng đáp ứng vaccine thấp hơn.

Ngoài ra, vaccine có tác dụng phòng nhiễm HBV nhưng không phải thuốc điều trị cho người đã mắc viêm gan B mạn tính. Với phần lớn người khỏe mạnh đã đáp ứng đầy đủ sau tiêm, trí nhớ miễn dịch có thể tồn tại lâu dài ngay cả khi nồng độ anti-HBs giảm theo thời gian. Do đó, không nên hiểu rằng kháng thể giảm xuống đồng nghĩa vaccine đã mất hoàn toàn tác dụng hoặc tất cả mọi người đều cần tiêm nhắc định kỳ.

Tóm lại, trả lời cho câu hỏi viêm gan B là gì, đây là bệnh nhiễm virus có thể diễn tiến âm thầm nhưng được kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và theo dõi phù hợp. Người nhiễm HBV không phải lúc nào cũng cần điều trị thuốc, nhưng cần đánh giá định kỳ tải lượng virus, chức năng gan và mức độ xơ hóa để xác định nguy cơ tiến triển. Chủ động tiêm vaccine, tránh tiếp xúc với máu có nguy cơ, quan hệ tình dục an toàn và thực hiện sàng lọc khi cần thiết là những biện pháp quan trọng để phòng bệnh. Nếu đã được chẩn đoán viêm gan B, người bệnh nên tuân thủ lịch tái khám và không tự sử dụng hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

[gunegacate handle="chai-xit-tri-xuat-tinh-som" limit="20" title="Danh Sách Chai Xịt Chống Xuất Tinh Sớm Kéo Dài Thời Gian Hiệu Quả Nhất Tại Gunshop"] 

Ngoài ra, để được tư vấn thêm về các sản phẩm hỗ trợ tình dục, quý khách hàng vui lòng liên hệ đến số Hotline: 0938133165 hoặc đặt mua ngay tại website: gunshop.vn.

XEM THÊM:

• Viêm gan B lây qua đường gì?
• Virus HPV có lây qua giặt chung quần áo không?
• Quan hệ với người nhiễm hpv bao lâu thì bị?
• Chưa quan hệ có bị nhiễm HPV không?
• Ngủ chung có lây sùi mào gà không?
• Hôn nhau có lây sùi mào gà không?