Tại sao bị HPV khi chưa quan hệ? Hiểu đúng cơ chế lây truyền để chủ động phòng ngừa

Chưa quan hệ có bị HPV không là thắc mắc phổ biến, đặc biệt ở những người cho rằng virus chỉ lây khi có giao hợp xâm nhập. Trên thực tế, một người chưa từng quan hệ qua đường âm đạo hoặc hậu môn vẫn có thể nhiễm HPV nếu đã tiếp xúc thân mật giữa da và niêm mạc vùng sinh dục, quan hệ bằng miệng hoặc dùng chung đồ chơi tình dục. Hiểu đúng cơ chế lây truyền sẽ giúp mỗi người chủ động phòng ngừa mà không hoang mang hoặc quy kết sai nguyên nhân nhiễm bệnh. Cùng Gunshop tìm hiểu thêm thông tin về vấn đề này trong bài viết sau.

HPV là gì? Tại sao ai cũng nên quan tâm?

HPV, tên đầy đủ là Human Papillomavirus, là một nhóm gồm hơn 200 loại virus có khả năng gây tổn thương trên da và niêm mạc. Trong đó, hơn 40 type HPV có thể lây truyền qua tiếp xúc tình dục trực tiếp. Đây là một trong những loại virus phổ biến nhất liên quan đến hoạt động tình dục, đến mức phần lớn người có đời sống tình dục sẽ tiếp xúc với ít nhất một type HPV trong cuộc đời.

Các type HPV không gây ảnh hưởng giống nhau. Một số type nguy cơ thấp, điển hình như HPV 6 và 11, có liên quan đến phần lớn trường hợp mụn cóc sinh dục. Ngược lại, những type nguy cơ cao có thể tồn tại dai dẳng trong cơ thể và làm thay đổi tế bào theo thời gian. HPV 16 và 18 được ghi nhận có liên quan đến phần lớn trường hợp ung thư cổ tử cung, đồng thời HPV nguy cơ cao còn có thể gây ung thư hậu môn, âm hộ, âm đạo, dương vật và vùng hầu họng.

Nhiễm HPV không đồng nghĩa rằng người bệnh chắc chắn sẽ mắc ung thư. Trong nhiều trường hợp, hệ miễn dịch có thể kiểm soát và đào thải virus trong vòng một đến hai năm mà không để lại hậu quả nghiêm trọng. Nguy cơ tổn thương tiền ung thư thường liên quan đến tình trạng nhiễm type nguy cơ cao kéo dài trong nhiều năm. Điểm cần lưu ý là HPV lây chủ yếu qua tiếp xúc thân mật giữa da và niêm mạc, không đòi hỏi phải có tinh dịch, dịch âm đạo hoặc giao hợp hoàn toàn. Vì vậy, việc chưa từng quan hệ xâm nhập không thể được xem là bằng chứng chắc chắn rằng một người chưa từng tiếp xúc với virus.

HPV gồm nhiều type khác nhau, trong đó một số type có thể gây mụn cóc hoặc làm tăng nguy cơ ung thư

Chưa quan hệ tình dục vẫn có thể nhiễm HPV - Vì sao?

Khái niệm “chưa quan hệ” thường được hiểu là chưa từng giao hợp có sự xâm nhập của dương vật vào âm đạo hoặc hậu môn. Tuy nhiên, xét về y khoa, HPV có thể lây trong nhiều hoạt động thân mật khác vì virus tồn tại trên bề mặt da và niêm mạc. Điều này không đồng nghĩa rằng mọi tiếp xúc thông thường đều làm lây bệnh. Nguy cơ chủ yếu xuất hiện khi vùng da hoặc niêm mạc có virus tiếp xúc trực tiếp với vùng sinh dục, hậu môn hoặc miệng của người khác. Cụ thể:

HPV lây qua tiếp xúc da vùng sinh dục

HPV có thể lây khi da hoặc niêm mạc vùng sinh dục của hai người tiếp xúc trực tiếp, ngay cả khi không có hành vi xâm nhập và không xuất tinh. Những hoạt động như cọ xát cơ quan sinh dục bên ngoài, quan hệ bằng miệng, dùng tay kích thích sau khi chạm vào vùng có tổn thương hoặc sử dụng chung đồ chơi tình dục có thể tạo điều kiện để virus truyền sang người khác. 

Nguy cơ không giống nhau trong mọi tình huống. Tiếp xúc kéo dài, ma sát mạnh, niêm mạc bị trầy xước hoặc có mụn cóc sinh dục có thể làm tăng khả năng virus xâm nhập. Tuy nhiên, người mang HPV vẫn có thể truyền virus khi chưa xuất hiện mụn cóc hoặc bất kỳ biểu hiện rõ ràng nào. Bao cao su có thể hỗ trợ giảm nguy cơ vì hạn chế một phần diện tích tiếp xúc, nhưng không thể che phủ toàn bộ vùng da sinh dục. Do đó, sử dụng bao cao su đúng cách không loại bỏ hoàn toàn khả năng lây nhiễm HPV.

Dùng chung vật dụng cá nhân

Lây HPV qua khăn tắm, đồ lót, bồn cầu hoặc các vật dụng sinh hoạt thông thường không được xem là con đường truyền nhiễm chính. Virus HPV cần tiếp xúc phù hợp với da hoặc niêm mạc để gây nhiễm, trong khi khả năng lây qua bề mặt đồ vật trong điều kiện sinh hoạt hằng ngày được đánh giá là rất thấp. Vì vậy, không nên tự kết luận rằng mình nhiễm HPV chỉ vì từng dùng chung khăn hoặc nhà vệ sinh. Khi có kết quả xét nghiệm dương tính, việc xác định chính xác thời điểm và nguồn lây thường rất khó vì virus có thể tồn tại âm thầm trong thời gian dài.

Riêng đồ chơi tình dục có tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc lại là trường hợp cần lưu ý hơn. Nếu sản phẩm được dùng chung, không vệ sinh đúng cách hoặc không thay bao cao su giữa những người sử dụng, dịch tiết và tế bào da chứa virus có thể trở thành cầu nối lây nhiễm.

Từ mẹ sang con trong lúc sinh thường

Trong một số trường hợp hiếm gặp, HPV có thể truyền từ mẹ sang trẻ trong quá trình sinh qua đường âm đạo. Trẻ tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết và niêm mạc đường sinh dục của mẹ nên có khả năng nhận virus trong lúc chuyển dạ.

Đa số trẻ phơi nhiễm không phát triển biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, một tỷ lệ rất nhỏ có thể mắc u nhú đường hô hấp tái phát, tình trạng các tổn thương dạng nhú hình thành ở thanh quản hoặc đường thở. HPV nguy cơ thấp cũng được ghi nhận có thể truyền trong quá trình sinh và gây u nhú thanh quản.

HPV có thể lây qua tiếp xúc thân mật vùng sinh dục ngay cả khi chưa xảy ra giao hợp xâm nhập

Khi nào có nguy cơ nhiễm HPV dù chưa từng quan hệ?

Nguy cơ nhiễm HPV có thể xuất hiện khi một người bắt đầu có những tiếp xúc thân mật liên quan đến vùng sinh dục, hậu môn hoặc miệng, dù chưa từng thực hiện giao hợp xâm nhập. Những tình huống thường gặp bao gồm cọ xát cơ quan sinh dục bên ngoài, quan hệ bằng miệng, kích thích bằng tay sau khi tiếp xúc với vùng có virus hoặc thủ dâm cho nhau. HPV không cần trao đổi dịch cơ thể mới lây truyền, vì vậy ngay cả khi không xuất tinh và màng trinh không bị ảnh hưởng, virus vẫn có thể truyền qua vùng da tiếp xúc.

Bên cạnh đó, việc dùng chung đồ chơi tình dục mà không vệ sinh hoặc không sử dụng biện pháp che phủ riêng cho từng người cũng có thể làm tăng nguy cơ. Các vết xước nhỏ trên niêm mạc do ma sát thường không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có thể tạo điều kiện để virus tiếp cận lớp tế bào đáy của biểu mô. Tuy nhiên, không phải cứ có một lần tiếp xúc ngoài da là chắc chắn nhiễm HPV. Nguy cơ còn phụ thuộc vào việc đối phương có mang virus hay không, vị trí tiếp xúc, thời gian tiếp xúc, mức độ ma sát, tình trạng miễn dịch và nhiều yếu tố khác.

Làm sao biết mình có bị nhiễm HPV?

Phần lớn trường hợp nhiễm HPV không tạo ra triệu chứng rõ ràng. Người mang virus có thể không biết mình đã nhiễm và vẫn có khả năng truyền virus cho bạn tình. Đây cũng là lý do không thể đánh giá nguy cơ chỉ dựa trên việc cơ thể có xuất hiện mụn hoặc ngứa hay không. Với HPV nguy cơ thấp, biểu hiện dễ nhận thấy nhất là mụn cóc sinh dục. Tổn thương có thể xuất hiện dưới dạng nốt nhỏ, mềm, màu da hoặc tạo thành cụm giống mào gà ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, dương vật, bìu, hậu môn hay vùng xung quanh. Tuy nhiên, các nốt bất thường ở vùng kín còn có thể do nhiều bệnh lý khác, vì vậy không nên tự chẩn đoán qua hình ảnh trên mạng.

Ở người có cổ tử cung, xét nghiệm HPV và xét nghiệm tế bào cổ tử cung có thể hỗ trợ phát hiện HPV nguy cơ cao hoặc những thay đổi bất thường của tế bào. Lịch tầm soát cần căn cứ vào độ tuổi, tiền sử bệnh và hướng dẫn của cơ sở y tế, thay vì tự xét nghiệm theo cảm tính. Ở nam giới, hiện chưa có chương trình xét nghiệm HPV định kỳ phổ biến dành cho tất cả mọi người. Bác sĩ thường đánh giá dựa trên tổn thương lâm sàng và chỉ định kiểm tra chuyên sâu trong một số nhóm nguy cơ hoặc khi có biểu hiện bất thường. Xét nghiệm Pap và HPV cũng không được sử dụng như xét nghiệm tầm soát bệnh lây truyền qua đường tình dục cho mọi đối tượng.

Người bệnh nên đi khám khi xuất hiện mụn, nốt sần, vết loét, chảy máu bất thường, đau khi quan hệ hoặc tổn thương kéo dài ở vùng sinh dục, hậu môn và miệng. Việc khám sớm giúp phân biệt HPV với các bệnh da liễu hoặc nhiễm trùng khác.

Tiêm vắc-xin HPV khi chưa quan hệ là tốt nhất - Vì sao?

Tiêm vắc-xin trước khi bắt đầu đời sống tình dục thường mang lại khả năng bảo vệ tối ưu vì cơ thể chưa tiếp xúc với các type HPV có trong vắc-xin. Sau khi tiêm, hệ miễn dịch tạo kháng thể đặc hiệu, giúp nhận diện và ngăn virus xâm nhập vào tế bào khi có phơi nhiễm trong tương lai. Vắc-xin có tác dụng phòng ngừa nhưng không điều trị hoặc loại bỏ type HPV đã tồn tại trong cơ thể. Vì vậy, tiêm sớm trước khi có tiếp xúc tình dục giúp người được tiêm nhận được lợi ích đầy đủ hơn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa rằng người đã quan hệ hoặc từng nhiễm một type HPV sẽ không còn lợi ích từ vắc-xin.

WHO xác định nhóm mục tiêu chính của chương trình tiêm chủng là trẻ em gái từ 9-14 tuổi, đồng thời lịch tiêm cụ thể còn phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng miễn dịch, loại vắc-xin và hướng dẫn tiêm chủng tại từng quốc gia. Việc mở rộng tiêm cho trẻ em trai và nam giới cũng có thể hỗ trợ phòng ngừa mụn cóc sinh dục cùng các bệnh ung thư liên quan đến HPV. Trước khi tiêm, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng để được xác định lịch tiêm phù hợp. Không nên tự trì hoãn chỉ vì cho rằng bản thân chưa quan hệ nên chưa có nguy cơ.

Tiêm vắc-xin HPV trước khi tiếp xúc với virus giúp cơ thể hình thành khả năng bảo vệ tối ưu

Các câu hỏi thường gặp về bị HPV khi chưa quan hệ

Bên cạnh câu hỏi chưa quan hệ có bị hpv không, nhiều người còn băn khoăn về thời điểm tiêm phòng, khả năng bảo vệ của vắc-xin và việc xét nghiệm sau tiêm. Hiểu đúng những vấn đề này giúp mỗi người lựa chọn biện pháp phòng ngừa phù hợp, thay vì quá lo lắng hoặc chủ quan:

Chưa quan hệ có cần tiêm HPV không?

Câu trả lời là có. Người chưa quan hệ vẫn nên tiêm vắc-xin HPV nếu nằm trong độ tuổi và nhóm đối tượng được khuyến nghị. Đây thường là thời điểm thuận lợi vì khả năng đã tiếp xúc với virus còn thấp, giúp vắc-xin tạo miễn dịch trước khi cơ thể gặp các type HPV trong tương lai.

Việc tiêm phòng không hàm ý rằng một người sắp quan hệ hoặc đang có hành vi nguy cơ. Đây là biện pháp dự phòng chủ động, tương tự các loại vắc-xin khác được tiêm trước khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh. Lịch tiêm có thể khác nhau tùy độ tuổi, loại vắc-xin và tình trạng miễn dịch. Vì vậy, người tiêm nên thực hiện đúng phác đồ được cơ sở y tế hướng dẫn để đạt khả năng bảo vệ phù hợp.

Vắc-xin HPV có hiệu quả không nếu bạn đã quan hệ?

Người đã quan hệ vẫn có thể nhận được lợi ích từ vắc-xin HPV. Một người có thể đã tiếp xúc với một hoặc một vài type virus nhưng chưa chắc đã nhiễm tất cả các type mà vắc-xin có khả năng phòng ngừa. Tuy nhiên, vắc-xin không có tác dụng điều trị mụn cóc sinh dục, làm âm tính xét nghiệm HPV hoặc loại bỏ virus đã tồn tại trong cơ thể. 

Khả năng bảo vệ của vắc-xin chủ yếu hướng đến những type HPV mà người tiêm chưa từng nhiễm. Do đó, không nên tự cho rằng đã quan hệ thì tiêm phòng không còn ý nghĩa. Bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng sẽ căn cứ vào độ tuổi, tiền sử tiêm và tình trạng sức khỏe để tư vấn phù hợp.

Tiêm xong có cần xét nghiệm HPV nữa không?

Tiêm vắc-xin không thay thế việc tầm soát ung thư cổ tử cung. Vắc-xin hiện nay bảo vệ trước nhiều type HPV quan trọng nhưng không bao phủ toàn bộ type nguy cơ cao có khả năng gây bệnh. Người có cổ tử cung vẫn cần thực hiện xét nghiệm HPV hoặc xét nghiệm tế bào cổ tử cung theo độ tuổi và lịch tầm soát được khuyến nghị.

Việc tầm soát nhằm phát hiện sớm những thay đổi bất thường của tế bào, kể cả ở người đã hoàn thành đủ liều vắc-xin. Tuy nhiên, không phải ai sau tiêm cũng cần lập tức xét nghiệm HPV. Xét nghiệm cần được thực hiện theo chỉ định phù hợp, không nên lạm dụng hoặc tự xét nghiệm chỉ vì lo lắng khi chưa có yếu tố nguy cơ rõ ràng.

HPV có lây qua nụ hôn không?

Khả năng HPV lây qua một nụ hôn thông thường chưa được xác định rõ và không được xem là con đường lây truyền chủ yếu. Các bằng chứng hiện nay cho thấy HPV vùng miệng liên quan rõ hơn đến quan hệ tình dục bằng miệng và những tiếp xúc thân mật trực tiếp với vùng đang mang virus. Một số nghiên cứu từng xem xét mối liên quan giữa hôn sâu và HPV đường miệng, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận rằng chỉ cần hôn là dễ dàng lây HPV. 

Vì vậy, không nên khẳng định chắc chắn rằng virus sẽ truyền qua nước bọt hoặc qua mọi nụ hôn. Nguy cơ có thể được cân nhắc cao hơn khi có tiếp xúc sâu, tổn thương trong miệng hoặc đồng thời có hoạt động tình dục bằng miệng. Tuy nhiên, nếu chỉ từng hôn một người và không có biểu hiện bất thường, người đọc không nên quá hoang mang hoặc tự cho rằng mình đã nhiễm HPV.

Hiểu đúng về tiêm phòng, xét nghiệm và đường lây giúp phòng ngừa HPV hiệu quả hơn

Tóm lại, HPV khhi cưa quan hệ là tình huống có thể xảy ra nếu “chưa quan hệ” chỉ được hiểu là chưa từng giao hợp xâm nhập nhưng vẫn có tiếp xúc thân mật ở vùng sinh dục hoặc quan hệ bằng miệng. Tuy nhiên, không phải mọi tiếp xúc da, dùng chung vật dụng hay nụ hôn đều khiến virus dễ dàng lây truyền. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV có thể được hệ miễn dịch kiểm soát và không tiến triển thành bệnh nghiêm trọng. Dù vậy, mỗi người vẫn nên chủ động tiêm phòng đúng độ tuổi, thực hiện tầm soát cổ tử cung theo khuyến nghị và theo dõi những tổn thương bất thường ở vùng sinh dục, hậu môn hoặc miệng. Khi xuất hiện mụn, chảy máu, đau hoặc tổn thương kéo dài, người bệnh nên thăm khám thay vì tự chẩn đoán.

[gunegacate handle="chai-xit-tri-xuat-tinh-som" limit="20" title="Danh Sách Chai Xịt Chống Xuất Tinh Sớm Kéo Dài Thời Gian Hiệu Quả Nhất Tại Gunshop"] 

Ngoài ra, để được tư vấn thêm về các sản phẩm hỗ trợ tình dục, quý khách hàng vui lòng liên hệ đến số Hotline: 0938133165 hoặc đặt mua ngay tại website: gunshop.vn.

XEM THÊM:

• Quan hệ với người đồng giới có bị nhiễm HPV không?
• Quan hệ với người nhiễm HPV bao lâu thì bị?
• Chưa quan hệ có bị nhiễm HPV không?
• Ngủ chung có lây sùi mào gà không?
• Hôn nhau có lây sùi mào gà không?